حالات و مقامات انسان، کانون توجه اندیشمندان

مصاحبه سید علی اصغر غروی با روزنامه ایران (13/9/84) مجلد سوم آدم از نظر قرآن با عنوان «حالات و مقامات انسان» چند ماهی بیشتر نیست که منتشر شده اما در همین مدت کوتاه، توجه متفکران حوزه دین پژوهی را در ایران جلب نموده و مطالب جامع و بسیط این کتاب، نگاه‌ خوانندگان زیادی را به خود متوجه ساخته است. در پی معرفی روزنامه شرق از این کتاب، روزنامه ایران نیز در مصاحبه با سید علی اصغر غروی، از وی دربارۀ این کتاب پرسیده است.
گروه فرهنگ و هنر ـ ساير محمدى: جلد سوم «آدم از نظر قرآن» كه به مباحث حالات و مقامات انسان اختصاص دارد، به قلم آيت الله محمدجواد موسوى غروى و ترجمه دكتر سيد على اصغر غروى از سوى ناشر نگارش اخيراً به بازار آمد. سيد على اصغر غروى متولد ۱۳۲۵ نایين در رشته فلسفه دكترا گرفت و تاكنون آثار فراوانى چون چند گفتار، شرح رساله، ظن فقيه و كاربرد آن در فقه، مبانى حقوق در اسلام، رساله بلوغ، فقه استدلالى در مسائل خلافى، نماز جمعه، قربانى در مِنى، مغرب و هلال و... را ترجمه و منتشر كرده است و هم اكنون جلد چهارم «آدم از نظر قرآن» و «شرحى بر فتاواى علما و مراجع معاصر» و جلد دوم «فقه استدلالى» و «نماز يا سير كمالى انسان» را ترجمه كرده كه در آستانه انتشار است.
آقاى غروى، همه آثارى كه شما ترجمه و منتشر كرده ايد به قلم آيت الله موسوى غروى بوده است؟
 بله، همه اين آثارى كه ترجمه كرده‌ام به قلم آيت الله غروى است، پدر اغلب اين آثار را به زبان عربى مى‌نويسند و مخاطبان گسترده‌ترى را در جهان اسلام مدنظر دارند. البته پدر ممكن است صفحاتى از كتابى را هم به فارسى بنويسند ولى تبحر ايشان بيشتر در زبان عربى است.
جلد اول و دوم «آدم از نظر قرآن» به چه مباحثى مى پردازد؟
 جلد اول «آدم از نظر قرآن» به معانى و بيان مى‌پردازد و دو بخش دارد. يك بخش تحت عنوان نماى گفتار و بخش ديگر كه وارد متشابهات قرآن مى‌شود به نام روح گفتار تأليف شده است. يعنى در واقع جلد اول مدخلى است بر فهم قرآن. از همين جا زاويه افتراق ايشان با مفسران ديگر شروع مى شود. يعنى زبان قرآن زبان ديگرى است و به تعبير ايشان زبانى است كه مردم با آن سخن مى‌گويند. زبان تمثيل است، زبان استعاره است، زبان كنايه و تشبيه و... است. بناءبراين بسيارى از آيات بايد در اين چارچوب تفسير شود. در جلد دوم كتاب هم به بيان تفصيلى شيطان و جن در قرآن مى‌پردازد.
جلد سوم «آدم از نظر قرآن» گويا به حالات و مقامات انسان اشاره دارد؟
 جلد سوم كتاب سير ديگرى از خصوصيات انسان است. يعنى معتقدند كه شيطان و جن وجوه مختلف انسان است. آيت الله غروى مى‌گويند انسان در يك جا شيطان است و در جايى ديگر جن. در فصل ديگرى از جلد سوم انسان يك جا ملك يعنى فرشته است و در جايى خليفة الله. يعنى در مقام جانشينى قرار مى‌گيرد. قرآن سير كمال انسان را تبيين مى‌كند و انسان را به اين سمت هدايت مى‌كند.
در جلد سوم فصلى به مقامات و مراتب خليفه در سير الى الله و معراج اشاره مى شود.
 آيت الله غروى در جلد سوم به معرفى سه ركن اساسى ديگر مى‌پردازد. نخست، انسان به ما هُوَ انسان، فطرت و ذات او، دوم فرشتگان، يعنى همه نيروهاى بالقوه موجود در انسان و در عالم. سوم خليفة الله يعنى انسانى كه توانسته است در اثر اطاعت از هدايت الهى، تمام فرشتگان درون و بيرون خود را در جهت كسب صفات خالق و متخلق شدن به اخلاق او به كار گيرد و جانشين خدا در روى زمين گردد. اين سه ركن كه در سه فصل به آن پرداخته شده، با دو فصل پايانى كتاب به سرانجام مى‌رسد. يعنى مقامات و مراتب خليفه در سير الى الله و معراج او، و نيز حقيقت قصص انبياء كه به اوج مقام متعالى و شامخ خليفة اللهى عروج كرده‌اند.